Sözlük
Scope Trends ürününde ve geniş AI arama ekosisteminde kullanılan SEO, GEO, sıralama ve performans terimlerinin tanımları.
Kısa ve objektif tanımlar. Her girdi terimin ne anlama geldiğini, neden önemli olduğunu ve atılacak ilk pratik adımı açıklar.
SEO
52Anahtar Kelime Yamyamlığı
SEOBirden fazla sayfanın aynı veya çok benzer anahtar kelimeler için arama motoru sonuçlarında rekabet etmesi durumudur.
Anchor Dağılımı
SEOAnchor dağılımı, bir URL'ye gelen iç ve dış linklerin anchor metinlerinin oransal yapısıdır. Aşırı eşleşen anchor anormal görünür ve risk üretir.
Arama Niyeti
SEOArama niyeti, bir kullanıcının arama motoruna yazdığı sorgunun arkasındaki temel amacı ve bilgi ihtiyacını ifade eder.
Article Schema
SEOArticle schema, makale, haber ve blog yazısı tipindeki içerikleri işaretler. Author, datePublished ve publisher alanları E-E-A-T sinyali olarak kullanılır.
Backlink Toksisitesi
SEOBacklink toksisitesi, bir sayfaya işaret eden zararlı veya yapay linklerin toplam profil içindeki oranıdır. Yüksek toksisite sıralama düşüşü riski oluşturur.
Bağlantı Metni
SEOBağlantı metni, bir web sayfasındaki köprüye tıklanabilir metin kısmıdır ve genellikle hedef sayfanın içeriği hakkında ipucu verir.
Başlık Etiketi (Title Tag)
SEOBaşlık Etiketi, bir web sayfasının içeriğini özetleyen ve arama motoru sonuç sayfalarında (SERP) görünen HTML öğesidir.
Bing IndexNow
SEOIndexNow, web sitelerinin yeni veya güncellenen URL'leri arama motorlarına anında bildirmesini sağlayan protokoldür. Bing, Yandex ve Seznam destekler.
BreadcrumbList Schema
SEOBreadcrumbList schema, sayfanın site hiyerarşisindeki konumunu sıralı liste olarak işaretler. SERP'te URL satırını breadcrumb yolu ile değiştirir.
Core Web Vitals
SEOCore Web Vitals, Google'ın kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı bir dizi metrik olup, web sayfalarının yükleme performansı, etkileşim ve görsel kararlılığını değerlendirir.
Crawl Bütçesi
SEOCrawl bütçesi, arama motorunun belirli bir sürede sitenizden talep edebileceği toplam URL sayısıdır. Büyük sitelerde verimli kullanım indekslemeyi belirler.
Cumulative Layout Shift (CLS)
SEOCLS, sayfa yüklenirken görünür içerik bloklarının beklenmedik şekilde kayma miktarını ölçer. Düşük değer iyi kullanıcı deneyimi gösterir. İyi eşik 0.1'dir.
Disavow
SEODisavow, Google Search Console üzerinden zararlı backlinkleri reddetme aracıdır. Yüklenen dosya, listelenen domainlerden gelen linklerin sıralama hesabında değerlendirilmemesini ister.
E-E-A-T
SEOE-E-A-T, Google'ın arama kalitesi değerlendirme yönergelerinde geçen, içerik ve web sitelerinin deneyim, uzmanlık, yetkinlik ve güvenilirlik açısından kalitesini ölçen bir çerçevedir.
FAQ Schema
SEOFAQ schema, sık sorulan sorular ve cevaplarını yapılandırılmış veri olarak işaretleyen schema.org tipidir. SERP'te genişletilebilir soru-cevap bloğu olarak görünebilir.
Güvenilirlik (Trustworthiness)
SEOGüvenilirlik, E-E-A-T çerçevesinin en kritik bileşenidir. Bir sayfanın doğru, dürüst, güvenli ve şeffaf bilgi sunma derecesini ifade eder.
HowTo Schema
SEOHowTo schema, adım adım rehber içerikleri yapılandırılmış veri olarak işaretler. Her adım sıralı bir nesne olarak deklare edilir.
hreflang
SEOhreflang, arama motorlarına bir web sayfasının farklı dil veya bölgesel varyantlarını bildiren bir HTML özelliğidir.
HTTP Durum Kodları
SEOHTTP durum kodları, sunucunun istek sonucunu özetleyen üç haneli sayılardır. SEO'da en kritik gruplar 2xx başarı, 3xx yönlendirme, 4xx istemci hatası ve 5xx sunucu hatasıdır.
Interaction to Next Paint (INP)
SEOINP, sayfa boyunca tüm kullanıcı etkileşimlerinin yanıt verme hızını ölçen Core Web Vitals metriğidir. Mart 2024'te FID'in yerini aldı. İyi eşik 200 ms'dir.
İç Bağlantı
SEOBir web sitesi içinde, bir sayfadan aynı web sitesindeki başka bir sayfaya verilen köprüye iç bağlantı denir.
İçerik Güncelliği
SEOİçerik güncelliği, bir sayfanın son güncellenme tarihi ve içerdiği bilginin zamana göre uygunluğunu ifade eder. Bazı sorgular taze içeriği önceler.
İçerik Hub'ı
SEOİçerik hub'ı, tek bir konu etrafında organize edilmiş pillar ve cluster sayfaların oluşturduğu yapıdır. Tematik kümeyi hem kullanıcıya hem arama motoruna açıkça gösterir.
İndeksleme
SEOİndeksleme, arama motorlarının web sayfalarını tarayarak içeriklerini analiz etmesi ve kendi veritabanlarına kaydetme sürecidir.
JavaScript Rendering
SEOTarayıcının veya arama motoru botunun bir web sayfasını oluşturmak için JavaScript kodunu yürütme sürecidir.
JSON-LD
SEOJSON-LD (JavaScript Object Notation for Linked Data), web sayfalarına yapılandırılmış veri eklemek için kullanılan bir biçimdir ve arama motorlarının içeriği daha iyi anlamasına yardımcı olur.
Kanonik URL
SEOKanonik URL, arama motorlarına bir web sayfasının birden fazla versiyonu olduğunda hangisinin ana veya tercih edilen versiyon olduğunu bildiren bir HTML etiketidir.
Konu Otoritesi
SEOKonu otoritesi, bir markanın belirli bir konu alanında derin, geniş ve tutarlı içerik üreterek arama motorlarında o konunun uzmanı sayılma derecesidir.
Largest Contentful Paint (LCP)
SEOLCP, görünür viewport içindeki en büyük metin bloğu veya görselin yüklenme süresini ölçer. Core Web Vitals metriklerinden biridir. İyi eşik 2.5 saniyedir.
Lazy Loading
SEOLazy loading, sayfa ilk yüklendiğinde görünmeyen kaynakların ertelenmiş olarak indirilmesidir. Görsel, video ve iframe için kullanılır.
Link Otoritesi
SEOLink otoritesi, bir sayfanın aldığı linklerle birikip diğer sayfalara akıttığı sıralama gücüdür. Sayfa otoritesi ve dış link sayısına göre dağılır.
LocalBusiness Schema
SEOLocalBusiness schema, fiziksel adresi olan işletmeleri konum, çalışma saatleri ve iletişim bilgileriyle işaretler. Yerel arama görünürlüğü için temel sinyaldir.
Meta Açıklama
SEOMeta açıklama, bir web sayfasının içeriğini özetleyen ve arama motoru sonuç sayfalarında (SERP) başlığın altında görünen kısa bir HTML etiketidir.
Organik Trafik
SEOOrganik trafik, arama motoru sonuç sayfalarından (SERP) ücretli reklamlar dışındaki doğal yollarla bir web sitesine gelen ziyaretçi akışıdır.
People Also Ask (PAA)
SEOPeople Also Ask, Google SERP'te ana sorgunun altında genişletilebilir soru kutuları olarak görünen bölümdür. Kullanıcının ilgili sorularını ve kaynak sayfaları gösterir.
Pillar İçerik
SEOPillar içerik, geniş bir konuyu uçtan uca ele alan kapsamlı sayfadır. Alt konu sayfaları pillar'a iç link verir ve birlikte bir içerik kümesi oluşturur.
Product Schema
SEOProduct schema, e-ticaret ürünlerini yapılandırılmış veri olarak işaretler. Fiyat, stok durumu ve değerlendirme bilgileriyle birlikte SERP'te zengin ürün sonucu olarak gösterilebilir.
Programatik SEO
SEOProgramatik SEO, şablon ve yapılandırılmış veri kullanarak yüzlerce veya binlerce hedefli sayfayı otomatik üretme tekniğidir. Uzun kuyruk sorgularını ölçekli yakalamak için kullanılır.
Render Engelleyici
SEORender engelleyici kaynaklar, tarayıcının sayfayı görüntülemeye başlamasını geciktiren CSS ve JavaScript dosyalarıdır. Genellikle <head> içinde senkron yüklenir.
Review Schema
SEOReview schema, bir ürün, hizmet veya yer için yapılmış değerlendirmeyi işaretler. Yıldız puanı, yorumcu adı ve değerlendirme metnini içerir.
robots.txt
SEOrobots.txt, arama motoru botlarının bir web sitesinin hangi bölümlerini tarayabileceğini veya tarayamayacağını belirten bir metin dosyasıdır.
Sayfa Otoritesi
SEOSayfa Otoritesi, bir web sayfasının arama motoru sonuç sayfalarındaki sıralama potansiyelini tahmin eden, 0'dan 100'e kadar değişen bir puanlama sistemidir.
Schema Markup
SEOSchema Markup, arama motorlarının web sayfalarındaki içeriği daha iyi anlamasına yardımcı olan, standartlaştırılmış bir mikro veri biçimidir.
Site Haritası
SEOSite Haritası, bir web sitesindeki tüm sayfaların, videoların ve diğer dosyaların arama motorlarına ve kullanıcılara sunulduğu bir listedir.
Site Mimarisi
SEOSite Mimarisi, bir web sitesinin sayfalarının düzenlenme ve birbirine bağlanma şeklini ifade eden, kullanıcı deneyimi ve arama motoru tarayıcıları için optimize edilmiş yapısal bir plandır.
sitemap.xml
SEOsitemap.xml, web sitelerinin arama motorlarına sayfalarını daha etkin bir şekilde bildirmesini sağlayan, sitenin URL'lerini listeleyen bir XML dosyasıdır.
Tıklama Oranı (CTR)
SEOBir arama sonucu, reklam veya bağlantının gösterilme sayısına karşılık tıklanma sayısını gösteren bir performans metriğidir.
Time to First Byte (TTFB)
SEOTTFB, tarayıcının istek gönderdiği andan ilk baytı aldığı ana kadar geçen süredir. Sunucu performansı, ağ gecikmesi ve uygulama katmanı gecikmesinin toplamıdır.
VideoObject Schema
SEOVideoObject schema, sayfada gömülü videoları yapılandırılmış veri olarak işaretler. Google video zengin sonucu, video carousel ve key moments özelliği için kullanılır.
Yapısal Veri
SEOYapısal veri, arama motorlarının web sayfalarındaki içeriği daha iyi anlamasına yardımcı olan, belirli formatlarda düzenlenmiş verilerdir.
Yinelenen İçerik
SEOBir web sitesinde veya internetin farklı yerlerinde aynı veya çok benzer içeriğin birden fazla kez bulunması durumudur.
Zengin Sonuçlar
SEOArama motoru sonuç sayfalarında (SERP) standart mavi bağlantıların ötesine geçerek kullanıcılara daha fazla bilgi ve görsel öğe sunan, özel olarak biçimlendirilmiş sonuçlardır.
GEO
223 Katmanlı Tanı
GEOÜretken arama motorlarının coğrafi sorgularda kullanıcı niyetini ve konum bağlamını üç farklı derinlikte analiz ederek en alakalı sonuçları sunma yaklaşımıdır.
AI Bot Crawler
GEOAI Bot Crawler, yapay zeka destekli arama motorları ve üretken modeller için web sitelerini tarayan, içeriği analiz eden ve dizinleyen otomatik bir yazılımdır.
AI Hazırlık Rubriği
GEOYapay zeka destekli arama motorlarında içerik kalitesini ve optimizasyonunu değerlendiren bir puanlama sistemidir.
AI Mention
GEOBir yapay zeka aracının, bir web sitesi veya içeriği doğrudan referans almadan, ancak içeriğinden faydalanarak yanıt üretmesi durumudur.
AI Overview Atıfı
GEOAI Overview atıfı, Google AI Overview yanıtının kaynak listesinde markanızın URL olarak görünmesidir. Atıf sayısı, GEO görünürlüğünün en doğrudan ölçütüdür.
AI Overviews
GEOAI Overviews, arama motorlarının yapay zeka kullanarak sorgulara doğrudan özet yanıtlar sunma özelliğidir.
Bing Copilot
GEOBing Copilot, Microsoft Bing arama sonuç sayfasının üst kısmında ve sağ panelde sunulan üretken yanıt deneyimidir. Yanıtlar Bing index ve OpenAI modelleriyle üretilir.
ChatGPT Search
GEOChatGPT Search, OpenAI'nin ChatGPT içine entegre web arama özelliğidir. Yanıtlar gerçek zamanlı web verisiyle desteklenir ve kaynak gösterilir.
Citation Gap
GEOBir işletmenin çevrimiçi varlığında, rakiplerine kıyasla eksik olan veya hiç bulunmayan yerel işletme listelemeleri arasındaki farktır.
Citation Rate
GEOBir web sitesinin diğer sitelerde ne sıklıkla referans alındığını gösteren bir ölçümdür.
Claude Citation
GEOClaude Citation, yapay zeka destekli arama motorlarının yanıtlarında kullanılan, bilginin kaynağını gösteren bir referans sistemidir.
Comparative Win Rate
GEOBir arama motorunun, belirli bir sorgu için rakiplerine kıyasla ne sıklıkla doğru ve tatmin edici sonuçlar verdiğini gösteren metrik.
Generative Engine Optimization (GEO)
GEOGenerative Engine Optimization (GEO), üretken yapay zeka motorlarında içeriklerin keşfedilebilirliğini ve görünürlüğünü artırmayı amaçlayan stratejiler bütünüdür.
Google AI Mode
GEOGoogle AI Mode, klasik SERP yerine baştan sona üretken yanıt akışı sunan Google arama modudur. Mart 2025'te genel kullanıma açıldı.
GPTBot
GEOGPTBot, OpenAI'nin model eğitimi için içerik toplayan web crawler'ıdır. robots.txt üzerinden erişim kontrol edilir.
Knowledge Graph
GEOBilgi Grafiği, varlıklar (kişiler, yerler, şeyler) arasındaki ilişkileri gösteren ve arama motorlarının karmaşık sorguları anlamasına yardımcı olan yapılandırılmış bir bilgi tabanıdır.
llms.txt
GEOllms.txt, web sitelerinin büyük dil modellerine (LLM'ler) içeriklerini nasıl kullanmaları gerektiği konusunda talimatlar sunmak için tasarlanmış potansiyel bir standarttır.
Marka Varlık Tanıma
GEOAI sistemlerinin metin, görsel ve diğer veri türleri içindeki markaları ve bunlarla ilişkili varlıkları (ürünler, hizmetler, konumlar) otomatik olarak tanımlama ve anlama yeteneğidir.
Perplexity Citation
GEOPerplexity Citation, Perplexity AI gibi üretken arama motorlarının sunduğu bilgilerin doğruluğunu ve şeffaflığını sağlamak amacıyla kaynakları referans gösterme yöntemidir.
Prompt Görünürlüğü
GEOÜretken yapay zeka modellerinin, belirli bir sorguya yanıt verirken hangi bilgileri önceliklendirdiğini ve sunduğunu belirleyen faktörler bütünüdür.
Share of Voice (SoV)
GEOBir markanın, belirli bir arama sorgusu veya konuyla ilgili çevrimiçi konuşmalardaki toplam görünürlüğünün ölçüsüdür.
Üretken Arama
GEOÜretken arama, kullanıcı sorgusuna sıralı 10 mavi link yerine model tarafından sentezlenmiş bir yanıt sunan arama deneyimidir. ChatGPT Search, Perplexity ve Google AI Mode bu kategoridedir.
Performans
17Açılış Sayfası Deneyimi
PerformansAçılış sayfası deneyimi, reklamdan gelen kullanıcının landing page üzerinde yaşadığı genel deneyimdir. Google Ads kalite skoru bileşenlerinden biridir.
Atıf Modeli
PerformansReklam kampanyalarının etkinliğini ölçmek ve optimize etmek için kullanılan, farklı pazarlama kanallarının dönüşümlere katkısını değerlendiren bir analiz yöntemidir.
CPC (Tıklama Başı Maliyet)
PerformansCPC, dijital reklamcılıkta bir reklamın her tıklanması için reklamverenin ödediği maliyeti ifade eden bir performans metrikidir.
CTR (Tıklama Oranı)
PerformansCTR, bir reklamın veya bağlantının gösterilme sayısına oranla kaç kez tıklandığını gösteren bir performans ölçütüdür.
Çoklu Temas Atıfı
PerformansÇoklu Temas Atıfı, bir dönüşüme yol açan müşteri yolculuğundaki birden fazla temas noktasına değer atfeden bir pazarlama analizi modelidir.
Dönüşüm Oranı
PerformansDönüşüm Oranı, bir web sitesini veya dijital pazarlama kampanyasını ziyaret eden kullanıcıların istenen bir eylemi tamamlama yüzdesidir.
Edinme Başına Maliyet (CPA)
PerformansCPA, bir reklam kampanyasından bir dönüşüm elde etmenin ortalama maliyetidir. Reklam harcamasının dönüşüm sayısına bölünmesiyle hesaplanır.
Eşleme Türleri
PerformansEşleme türleri, anahtar kelimenin hangi arama sorgularıyla eşleşeceğini kontrol eden ayardır. Google Ads üç tür sunar: tam eşleme, sıralı ifade eşleme ve geniş eşleme.
Gösterim Payı
PerformansGösterim payı, bir reklam kampanyasının hak ettiği toplam gösterim sayısına oranıdır. Reklam ne kadar daha geniş bir kitleye ulaşabileceğini gösterir.
Kalite Skoru
PerformansKalite skoru, Google Ads'in bir anahtar kelime için reklamınızın ve açılış sayfanızın 1-10 arasında değerlendirdiği skordur. Skor CPC ve sıralamayı doğrudan etkiler.
Lookalike Hedef Kitle
PerformansLookalike hedef kitle, mevcut müşterilerinize davranış olarak benzer kullanıcı havuzudur. Meta, Google ve LinkedIn benzer audience modelleri sunar.
Müşteri Yaşam Boyu Değeri (CLV)
PerformansMüşteri Yaşam Boyu Değeri (CLV), bir müşterinin bir işletmeyle olan ilişkisi boyunca işletmeye kazandıracağı toplam tahmini geliri ifade eden bir performans metriğidir.
Negatif Anahtar Kelime
PerformansNegatif anahtar kelime, reklamın belirli sorgularda tetiklenmemesi için eklenen anahtar kelimedir. Boşa harcanan bütçeyi azaltır ve CTR'yi yükseltir.
Özel Hedef Kitle
PerformansÖzel hedef kitle, sizin sağladığınız müşteri verisi veya site/uygulama etkileşimleri üzerine kurulu reklam hedeflemesidir. Yeniden pazarlama ve eski müşteriyi yeniden kazanma için kullanılır.
ROAS
PerformansROAS (Reklam Harcaması Getirisi), reklam kampanyalarının ne kadar gelir getirdiğini ölçen, pazarlama performansını değerlendiren bir metrikdir.
Son Tıklama Atıfı
PerformansSon Tıklama Atıfı, bir dönüşümden hemen önce gerçekleşen son etkileşime (genellikle tıklama) tüm değeri atfeden bir pazarlama atıf modelidir.
Teklif Stratejisi
PerformansTeklif stratejisi, reklam kampanyasının her açık artırmada otomatik veya manuel olarak hangi teklif değerini vereceğini belirleyen ayardır.
Sıralama
9Atıf Penceresi
SıralamaAtıf penceresi, bir tıklama veya gösterimden sonra dönüşümün hangi süre içinde sayılacağını belirleyen zaman aralığıdır. Google Ads varsayılan 30 gün tıklama, 1 gün gösterimdir.
Bilgi Paneli
SıralamaBilgi Paneli, Google gibi arama motorlarının belirli bir varlık (kişi, yer, kuruluş, konu) hakkında özet bilgileri arama sonuçları sayfasında doğrudan gösterdiği özel bir kutudur.
Dönüşüm Oranı Optimizasyonu (CRO)
SıralamaCRO, ziyaretçilerin dönüşüm gerçekleştirme yüzdesini sistematik test ve iyileştirme ile artırma sürecidir. A/B test, kullanıcı araştırması ve form optimizasyonu temel araçlarıdır.
Organik vs Ücretli
SıralamaArama motoru sonuçlarında içeriklerin doğal yollarla veya reklam ödemesiyle görünmesini ifade eden temel sıralama yöntemleri ayrımıdır.
Öne Çıkan Snippet
SıralamaArama motorlarının, bir kullanıcının sorusuna doğrudan yanıt veren, web sayfasından alınan özet bilgiyi arama sonuçlarının en üstünde gösterdiği özel bir kutudur.
SERP Özellikleri
SıralamaArama motoru sonuç sayfalarında (SERP) standart organik bağlantıların ötesinde yer alan, kullanıcılara ek bilgi veya işlevsellik sunan özel öğelerdir.
Sıfırıncı Konum
SıralamaSıfırıncı Konum, arama motoru sonuç sayfalarında organik sonuçların üzerinde yer alan, genellikle doğrudan bir soruya yanıt veren öne çıkan snippet'i ifade eder.
Sıralama Oynaklığı
SıralamaSıralama oynaklığı, arama motoru sonuç sayfalarındaki (SERP) web sitelerinin pozisyonlarında zaman içinde meydana gelen ani ve sık değişiklikleri ifade eder.
Yerel Paket
SıralamaYerel arama sonuçlarında, harita ve işletme bilgilerini içeren, genellikle ilk üç sonucu gösteren arama motoru özelliğidir.